عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ السَّلَامُ، قَالَ: إِنَّ الْقُلُوبَ أَرْبَعَةٌ: قَلْبٌ فِیهِ نِفَاقٌ وَ إِیمَانٌ، وَ قَلْبٌ مَنْکُوسٌ وَ قَلْبٌ مَطْبُوعٌ ، وَ قَلْبٌ أَزْهَرُ أَجْرَدُ
- فَقُلْتُ: مَا الْأَزْهَرُ؟ قَالَ: فِیهِ کَهَیْئَةِ السِّرَاجِ فَأَمَّا الْمَطْبُوعُ، فَقَلْبُ الْمُنَافِقِ، وَ أَمَّا الْأَزْهَرُ، فَقَلْبُ الْمُؤْمِنِ؛ إِنْ أَعْطَاهُ شَکَرَ، وَ إِنِ ابْتَلَاهُ صَبَرَ؛ وَ أَمَّا الْمَنْکُوسُ، فَقَلْبُ الْمُشْرِکِ
ثُمَّ قَرَأَ هذِهِ الْآیَةَ: أَ فَمَنْ یَمْشِی مُکِبًّا عَلى وَجْهِهِ أَهْدى أَمَّنْ یَمْشِی سَوِیًّا عَلى صِراطٍ مُسْتَقِیم. فَأَمَّا الْقَلْبُ الَّذِی فِیهِ إِیمَانٌ وَ نِفَاقٌ، فَهُمْ قَوْمٌ کَانُوا بِالطَّائِفِ، فَإِنْ أَدْرَکَ أَحَدَهُمْ أَجَلُهُ عَلى نِفَاقِهِ، هَلَکَ؛ وَ إِنْ أَدْرَکَهُ عَلى إِیمَانِهِ، نَجَا.
تقسیم بندی قلوب:
هم اعتقاد به ما جاء النبی دارد و هم در قلبش ایمان وارد شده است= قلب ازهر اجرد(مومن)
اعتقاد به ما جاء النبی دارد ولی در قلبش وارد نشده است و لذا گاهی که ایمان ندارد، فقط ادعای ایمان میکند= قلب فیه نفاق و ایمان
مثل اینکه عسل و سرکه را مخلوط کنند و در ظرفی بریزند.
اعتقاد به ما جاء النبی ندارد ولی در ظاهر ادعای ایمان میکند = قلب مطبوع (منافق)
اعتقاد به ما جاء النبی ندارد و در ظاهر هم میگوید ایمان ندارم= قلب منکوس (مشرک و کافر)